Njoftim për Shtyp – 22 Maj 2026
“Kundershtimi ndaj diges se Skavices” njofton:
Byroja e Konventës së Bernës thekson sërish thirrjen e BE-së për braktisjen e projektit të HEC-it të Skavicës dhe kërkon mbrojtjen e Luginës së Drinit të Zi.
Më 18 Maj 2026, shoqata “Opposition to Skavica Dam” (në shqip: “Kundërshtimi ndaj Digës së Skavicës”) u njoftua në lidhje me qëndrimin e Byrosë së Komitetit të Përhershëm të Konventës së Bernës për Ankesën Nr. 2023/1, që ka të bëjë me projektin e propozuar të Hidrocentralit të Skavicës në lumin Drin i Zi, në Shqipëri.
Në vlerësimet e saj, Byroja i kushtoi vëmendje të veçantë Rezolutës së Parlamentit Evropian të 9 korrikut 2025, duke rikonfirmuar thirrjen e Bashkimit Evropian drejtuar Shqipërisë për të hequr dorë nga projekti i Hidrocentralit të Skavicës, për shkak të ndikimeve të tij mjedisore dhe sociale, si dhe shqetësimeve që lidhen me zhvendosjen e komuniteteve lokale. Byroja theksoi se këto shqetësime vazhdojnë të mbeten pjesë e debatit të gjerë dhe të vazhdueshëm, edhe në kuadër të procesit të integrimit evropian të Shqipërisë.
Byroja konfirmoi se projekti ndodhet ende në fazën e fizibilitetit dhe të shqyrtimit, përfshirë vlerësimin e pavarur të raportit paraprak të Vlerësimit të Ndikimit Mjedisor dhe Social (VNMS). Ajo theksoi se çdo vendim për vijimin e projektit duhet të mbështetet në studime të plota teknike dhe mjedisore, konsultime kuptimplota me publikun dhe transparencë të plotë në procesin vendimmarrës.
Në qëndrimin e saj, Byroja shprehu shqetësim për ndikimet e mundshme mbi rrëqebullin e Ballkanit, specie të tjera të mbrojtura dhe biokorridorin e Drinit të Zi, duke vlerësuar se këto çështje mund të mos jenë trajtuar ende plotësisht në dokumentacionin e projektit ose në materialet paraprake të VNMS-së. Ajo kërkoi një vlerësim të plotë të ndikimeve mbi speciet e mbrojtura, habitatet prioritare dhe zonat e Rrjetit Emerald, si dhe shqyrtimin e alternativave të tjera ndaj projektit të Skavicës, duke marrë parasysh rëndësinë ekologjike të Luginës së Drinit të Zi.
Po ashtu, Byroja i kërkoi Shqipërisë të paraqesë kufijtë e përditësuar të zonave të Rrjetit Emerald përpara seminarit të ardhshëm biogjeografik të Konventës së Bernës.
Në përmbyllje të shqyrtimit të saj, Byroja vendosi ta mbajë çështjen e Skavicës në status monitorimi, duke kërkuar raporte të përditësuara nga autoritetet shqiptare dhe palët ankuese deri në vjeshtën e vitit 2026, me mundësinë që çështja të kalojë më vonë në procedurën “Dosje e Mundshme”.
Këto zhvillime vijnë pas raportit të përditësuar të paraqitur më 16 janar 2026 nga organizata “Opposition to Skavica Dam” (OSD), në bashkëpunim me disa organizata ndërkombëtare dhe lokale, pranë Sekretariatit të Konventës së Bernës.
Në raport paralajmërohej se projekti i Skavicës mund të shkaktojë dëme të pakthyeshme mjedisore, sociale dhe kulturore, përfshirë përmbytjen e fshatrave, zhvendosjen e komuniteteve vendase dhe shkatërrimin e ekosistemeve dhe biodiversitetit në Luginën e Drinit të Zi. Raporti ngrinte gjithashtu shqetësime për rrezikimin e specieve dhe habitateve të mbrojtura, përfshirë rrëqebullin e Ballkanit dhe lloje endemike peshqish të mbrojtur nga Konventa e Bernës dhe Rrjeti Emerald.
Raporti theksonte mungesën e transparencës dhe të përfshirjes reale të publikut në procesin vendimmarrës, duke paralajmëruar se vendime të rëndësishme mbi përmasat e digës, zonat që do të përmbyten, skemat e financimit dhe planet e zhvendosjes së banorëve mund të merren përpara konsultimit të plotë të komuniteteve të prekura në kuadër të procesit të VNMS-së.
Po ashtu, raporti evidentonte rreziqet financiare të projektit, përfshirë kostot në rritje, mundësinë e rritjes së çmimit të energjisë elektrike dhe barrën ekonomike afatgjatë për Shqipërinë.
Publikuar më 22 Maj 2026 nga Opposition to Skavica Dam.
Çdo riprodhim apo shpërndarje e këtij materiali duhet të shoqërohet me referencë të qartë ndaj burimit origjinal.
About the Author
